Đi Cao Tốc Hay Quốc Lộ: Tính Sao Cho Lời
Hai xe cùng chạy tuyến đó. Một xe đi cao tốc, một xe đi quốc lộ. Cuối tháng ngồi tính lại thì xe đi quốc lộ thu nhiều hơn, dù mỗi chuyến chạy lâu hơn.
Tháng sau đổi cách, đi cao tốc hết, thì lại thu ít hơn tháng trước.
Chuyện này không có câu trả lời chung. Nó phụ thuộc bốn con số của chính xe mình, và bài này chỉ cách lấy bốn con số đó.
Bốn con số phải có trước khi so
Không có bốn số này thì mọi tranh luận đều là cảm giác.
Chênh lệch phí đường. Đi cao tốc trả thêm bao nhiêu cho cả lượt. Tra bảng phí của tuyến đó, đừng ước.
Chênh lệch thời gian. Cao tốc nhanh hơn bao nhiêu phút hoặc bao nhiêu tiếng. Đi thử cả hai đường rồi bấm giờ thật, chứ số trên bản đồ thường lạc quan.
Chênh lệch dầu. Cao tốc chạy đều, ít dừng đèn đỏ, thường ăn dầu ít hơn trên mỗi trăm km. Nhưng quãng đường cao tốc có khi dài hơn quốc lộ. Phải so tổng lượng dầu cả chuyến, không so mức tiêu hao.
Giá trị một giờ của xe. Lấy thu nhập một tháng chia cho số giờ xe thật sự chạy trong tháng. Con số này là chìa khoá của cả bài toán.
Phép so đơn giản
Có bốn số rồi thì phép tính chỉ còn một dòng.
Lấy chênh lệch thời gian nhân với giá trị một giờ. Ra được phần lợi về thời gian.
So phần đó với chênh lệch phí đường trừ đi phần dầu tiết kiệm được.
Lợi về thời gian lớn hơn thì đi cao tốc. Nhỏ hơn thì đi quốc lộ.
Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: giờ tiết kiệm được chỉ có giá khi mình dùng nó để chạy tiếp. Về sớm hai tiếng mà về tới nhà rồi nghỉ thì hai tiếng đó không sinh ra tiền, chỉ đỡ mệt.
Khi nào cao tốc gần như luôn đúng
| Tình huống | Vì sao |
|---|---|
| Giờ tiết kiệm được đủ để chạy thêm một vòng | Phần thu thêm lớn hơn phí đường nhiều |
| Có hẹn giờ giao cứng với chủ hàng | Trễ hẹn đắt hơn phí đường |
| Hàng dễ hỏng, hàng lạnh | Thời gian là chất lượng hàng |
| Tài xế đã chạy nhiều, cần về sớm | An toàn quan trọng hơn khoản tiết kiệm |
| Quốc lộ đang sửa hoặc hay kẹt | Thời gian trên quốc lộ khó đoán |
Dòng đầu là dòng đáng nhớ nhất. Nếu rút ngắn 2 tiếng mà nhờ đó chạy thêm được một vòng trong ngày, thì phí cao tốc gần như luôn đáng.
Khi nào quốc lộ hợp hơn
Chuyến không gấp và về nhà cũng hết ngày. Tiết kiệm được một tiếng nhưng không dùng vào việc gì.
Có hàng dọc đường. Đây là lợi thế lớn của quốc lộ mà nhiều người bỏ qua. Đi quốc lộ ghé được các điểm dọc tuyến, nhận thêm hàng lẻ, gom được chiều về.
Chuyến chở nhẹ, cước thấp. Phí đường là khoản cố định, cước thấp thì tỷ lệ phí ăn vào lợi nhuận nặng hơn.
Xe cũ, chạy tốc độ cao tốn dầu và hại máy. Với xe đời cũ, khoản tiết kiệm dầu ở cao tốc có khi không có.
Tuyến ngắn. Chặng dưới 100 km thì phần thời gian rút được ít, mà phí vẫn phải trả đủ.
Quốc lộ có lợi thế mà nhiều người bỏ qua: ghé được các điểm dọc tuyến để gom thêm hàng lẻ.
Cỡ xe cũng đổi bài toán
| Cỡ xe | Đặc điểm | Nghiêng về |
|---|---|---|
| 1,25 tới 2,5 tấn, 6 tới 15 khối | Cước chuyến thấp, hay chạy gần | Quốc lộ, trừ khi gấp |
| 3,5 tới 5 tấn, 20 tới 28 khối | Cước vừa, tuyến vừa | Tuỳ chuyến, phải tính |
| 8 tấn trở lên, từ 40 khối | Cước cao, tuyến dài | Cao tốc thường lợi hơn |
| Đầu kéo container | Cước cao nhất, chạy đường dài | Cao tốc, nhất là khi có hẹn giờ |
Quy luật chung: cước chuyến càng cao và tuyến càng dài thì cao tốc càng dễ có lời, vì phí đường chiếm tỷ lệ nhỏ hơn trong tổng thu.
Thời gian thật khác thời gian trên bản đồ
Đây là chỗ tính sai nhiều nhất.
Bản đồ tính theo tốc độ trung bình của xe con. Xe tải nặng chạy chậm hơn, và còn phải nghỉ theo quy định.
Chặng 300 km trên cao tốc bản đồ báo khoảng 4 tiếng, nhưng xe tải nặng chạy thật thường 5 tới 6 tiếng khi cộng cả nghỉ và ăn.
Cùng chặng đó đi quốc lộ có thể 7 tới 8 tiếng, và con số này dao động nhiều hơn vì phụ thuộc thị trấn, đèn đỏ và tình trạng đường.
Nên khi so, dùng số giờ mình bấm thật ở cả hai đường, ít nhất mỗi đường vài chuyến. Số đo của xe mình mới là số đúng cho xe mình.
Ghi sổ vài chuyến rồi hãy kết luận
Cách chắc nhất là thử và ghi.
Mỗi chuyến ghi bốn dòng: đi đường nào, tổng giờ cả vòng, phí đường, dầu đổ.
Chạy chừng năm chuyến mỗi đường trên cùng một tuyến, rồi so trung bình. Đừng kết luận từ một chuyến, vì một chuyến gặp kẹt hay gặp trống đường đều không đại diện.
Sổ này còn dùng được vào việc khác: khi chủ hàng ép giá, mình có con số thật để nói tuyến này chạy hết bao nhiêu.
Ba thứ hay quên khi tính
Phí đường bộ nộp theo năm. Đây là khoản riêng, không liên quan tới phí trạm. Xe dưới 4 tấn hiện 2.160.000 đồng một năm theo Nghị định 364/2025.
Hao mòn khác nhau giữa hai đường. Quốc lộ nhiều đèn đỏ, nhiều dừng, ăn phanh và ly hợp hơn. Cao tốc chạy đều, đỡ hơn ở khoản này.
Chi phí tài xế theo giờ. Nếu thuê tài xế trả theo ngày công thì chuyến dài hơn có thể phát sinh thêm ngày công.
Ba khoản này nhỏ từng cái nhưng cộng cả năm thì không nhỏ.
Câu hỏi hay gặp
Đi cao tốc hay quốc lộ lợi hơn
Không có câu trả lời chung. Phải so phần lợi về thời gian với chênh lệch phí đường trừ dầu tiết kiệm được, tính trên số liệu thật của xe mình.
Giá trị một giờ của xe tính thế nào
Lấy thu nhập một tháng chia cho số giờ xe thật sự chạy trong tháng đó.
Khi nào chắc chắn nên đi cao tốc
Khi giờ tiết kiệm được đủ để chạy thêm một vòng, khi có hẹn giờ giao cứng, khi chở hàng dễ hỏng, hoặc khi tài xế đã chạy nhiều cần về sớm.
Khi nào quốc lộ hợp hơn
Chuyến không gấp, có hàng lẻ dọc đường, chuyến cước thấp, xe đời cũ, hoặc tuyến ngắn dưới 100 km.
Vì sao không tin thời gian trên bản đồ
Bản đồ tính theo xe con. Xe tải nặng chạy chậm hơn và phải nghỉ, nên chặng 300 km cao tốc thường mất 5 tới 6 tiếng chứ không phải 4.
Nên thử bao nhiêu chuyến rồi kết luận
Khoảng năm chuyến mỗi đường trên cùng một tuyến, rồi so trung bình. Một chuyến không đại diện.
Chọn đường nào cũng cần có hàng
Bài toán cao tốc hay quốc lộ chỉ đáng tính khi xe có hàng. Chạy rỗng thì đường nào cũng lỗ.
timhangxetai.com là nơi chủ hàng đăng hàng và nhà xe đăng xe. Đăng rõ tuyến, cỡ xe, sức chở và ngày rảnh để chủ hàng đúng chiều đó tìm được.
Chiều về trống thì tìm trên sàn theo chặng ngược lại. Có hàng hai chiều rồi thì phí cao tốc nhẹ hẳn, vì nó chia cho cả hai lượt thu.
Anh em nào hay phân vân ở ngã ba vào cao tốc thì gửi bài này cho người cùng chạy. Ghi sổ năm chuyến là hết phân vân.
Bài viết liên quan
- Thuê xe tải chở hàng đi tỉnh cần lưu ý gì
- Xe tải chở hàng 8 tấn TPHCM đi Hà Nội: chọn đúng xe, tính đúng chuyến
Quy định nhắc trong bài tra tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.