Khách Nợ Tiền Cuốc: Phòng Trước Và Đòi Sau
Chạy xong cuốc, khách hẹn tuần sau trả. Tuần sau gọi thì hẹn tiếp. Tháng sau thì máy bận.
Số tiền không lớn, nhưng cộng vài khách như vậy là bằng cả tháng dầu. Và cái mất lớn hơn là thời gian đi đòi.
Bài này nói cách phòng trước, vì đòi sau bao giờ cũng khó hơn.
Phòng: bốn việc trước khi chạy
Một, khách mới thì thu ngay. Vài cuốc đầu trả ngay khi giao xong. Đây là chuẩn mực của nghề, không phải làm khó ai. Khách làm ăn tử tế hiểu ngay.
Hai, có giấy tờ dù cuốc nhỏ. Ít nhất là tin nhắn chốt: ngày, tuyến, cỡ xe, giá, cách thanh toán. Tin nhắn cũng là bằng chứng.
Ba, biết khách là ai. Tên công ty, địa chỉ kho, số điện thoại người quyết định trả tiền. Khách chỉ cho số di động và hẹn ở quán cà phê thì cẩn thận.
Bốn, thu tiền khi giao, đừng để sau. Lúc hàng còn trên xe là lúc anh có vị thế nhất. Xuống hàng rồi thì vị thế đó không còn.
Bốn việc này lọc được phần lớn rủi ro, và không làm mất khách tốt.
Dấu hiệu nên cẩn thận
| Dấu hiệu | Vì sao đáng ngại |
|---|---|
| Không chịu cho địa chỉ kho cụ thể | Khó tìm lại nếu có chuyện |
| Giục chạy gấp, không bàn giá kỹ | Thường kèm theo không bàn cả chuyện trả tiền |
| Xin nợ ngay cuốc đầu | Chưa có lịch sử gì để tin |
| Trả giá thấp bất thường rồi hứa bù sau | Hứa bù sau hiếm khi thành |
| Người đặt và người trả tiền là hai người | Dễ đùn đẩy khi tới hạn |
| Đã từng nợ nhà xe khác trong khu | Hỏi anh em là biết |
Dòng cuối là cách kiểm rẻ nhất. Nhà xe trong cùng khu vực thường biết nhau, hỏi một câu là ra.
Khi khách đã nợ
Đòi nợ có thứ tự, đi từ nhẹ tới nặng. Nhảy cóc thì mất khách mà cũng chưa chắc lấy được tiền.
Bước một: nhắc nhẹ, đúng hạn. Nhắn tin lịch sự vào đúng ngày hẹn. Nhiều trường hợp chỉ là họ quên.
Bước hai: gọi cho người quyết định trả tiền. Không phải người đặt xe. Với công ty thì thường là kế toán hoặc chủ.
Bước ba: gửi bảng đối chiếu. Liệt kê từng chuyến, ngày, số tiền, tổng. Có giấy tờ thì khó chối hơn.
Bước bốn: dừng nhận cuốc mới. Nói rõ lý do. Đây là đòn bẩy thật, nhất là với khách đang cần xe đều.
Bước năm: nhờ người quen chung. Trong nghề, uy tín là thứ khách cũng cần giữ.
Bước sáu: tính tới pháp lý. Chỉ đáng khi số tiền lớn và anh có đủ giấy tờ. Với cuốc nhỏ thì chi phí và thời gian không đáng.
Đòn bẩy mạnh nhất là chưa giao hàng
Nếu khách đang nợ mà lại đặt cuốc mới, đó là lúc dễ đòi nhất.
Cách làm sòng phẳng: nhận cuốc, nhưng nói rõ trước khi chạy rằng cần thanh toán phần cũ. Đừng nhận rồi tới nơi mới giữ hàng làm áp lực, vì như vậy anh sai và có thể bị kiện ngược.
Giữ hàng của khách để ép trả nợ là chuyện không nên làm. Hàng đó có khi còn là của bên thứ ba, và anh đang giữ tài sản không phải của người nợ mình.
Hạn mức: đừng để nợ chồng nợ
Với khách chạy đều, phải có hạn mức công nợ.
Cách đặt: lấy số chuyến trung bình một kỳ nhân giá trung bình một chuyến, cộng thêm chừng hai chục phần trăm cho tháng cao điểm.
Chạm hạn mức thì tạm dừng nhận cuốc mới cho tới khi thanh toán. Nói rõ điều này từ đầu, chứ đừng để tới lúc chạm mới dừng đột ngột.
Không có hạn mức thì số nợ lớn dần mà không ai để ý, tới lúc khách gặp khó thì mất cả cục.
Ghi chép: thứ quyết định khi có tranh chấp
Một quyển sổ hoặc một tệp trên điện thoại, mỗi chuyến một dòng: ngày, khách, tuyến, giá, đã thu chưa, thu ngày nào.
Cuối tháng nhìn cột “đã thu chưa” là thấy ngay ai đang nợ và nợ bao lâu.
Nhiều nhà xe nhớ bằng đầu, và với năm bảy khách thì nhớ được. Từ mười khách trở lên thì bắt đầu sót, mà sót thường là sót về phía mình chịu thiệt.
Cột này cũng dùng để quyết định có nhận cuốc mới của khách đó hay không.
Cuối tháng nhìn cột “đã thu chưa” là thấy ngay ai đang nợ và nợ bao lâu.
Phân biệt khách nợ với khách chậm
Không phải ai trả trễ cũng là quỵt.
Khách chậm là khách trả trễ nhưng có báo, có lý do, và cuối cùng vẫn trả. Loại này giữ được, chỉ cần thoả thuận lại kỳ thanh toán cho hợp với dòng tiền của họ.
Khách quỵt là khách né liên lạc, hứa rồi không giữ, và vẫn tiếp tục thuê xe nơi khác.
Đối xử giống nhau với hai loại này là mất khách tốt. Gọi hỏi thẳng một lần là phân biệt được.
Với cuốc giao có thu hộ
Cuốc thu hộ có rủi ro riêng: anh vừa là người chở vừa là người giữ tiền.
Ba điều chốt trước: ai giữ tiền và nộp lúc nào · khách cuối trả thiếu thì anh có quyền không giao hay vẫn giao · mỗi khoản thu phải có ảnh hoặc tin nhắn xác nhận.
Không chốt thì lúc có chuyện, anh là người đứng giữa mà không có căn cứ nào.
Ước thiệt hại để biết đáng làm tới đâu
Trước khi bỏ nửa ngày đi đòi, tính xem nửa ngày đó đáng bao nhiêu.
Cuốc chuyển nhà nội thành ăn 2 tới 3 tiếng, một ngày ba cuốc là khá. Nửa ngày đi đòi là mất chừng một tới hai cuốc.
Cộng thêm phần chạy: chặng 12 km nội thành mất chừng 30 phút mỗi lượt, đi đòi hai lần là hơn 2 giờ chỉ riêng di chuyển. Và xe 1,5 tấn chở 7 tới 11 khối, một cuốc như vậy ra tiền hơn nhiều so với nửa ngày ngồi chờ khách ở văn phòng.
Nếu số nợ nhỏ hơn giá trị thời gian bỏ ra, cách hợp lý là dừng nhận cuốc của khách đó và tập trung vào việc khác. Ghi lại tên để không nhận nữa.
Còn nếu số nợ lớn thì làm đủ sáu bước ở trên, và làm có thứ tự.
Câu hỏi hay gặp
Khách mới có nên cho nợ không
Không nên. Vài cuốc đầu thu ngay, đó là chuẩn mực của nghề chứ không phải làm khó.
Thu tiền lúc nào là tốt nhất
Khi giao xong, lúc hàng vừa xuống. Để sau thì vị thế của mình yếu hẳn.
Có nên giữ hàng để ép trả nợ không
Không. Hàng có khi là của bên thứ ba, và giữ hàng có thể làm mình sai và bị kiện ngược.
Hạn mức công nợ đặt bao nhiêu
Số chuyến trung bình một kỳ nhân giá trung bình một chuyến, cộng thêm khoảng hai chục phần trăm.
Làm sao biết khách có đáng tin không
Hỏi nhà xe khác trong khu. Người trong nghề thường biết nhau và biết ai hay nợ.
Nợ nhỏ có nên đi đòi không
Tính giá trị thời gian bỏ ra. Nợ nhỏ hơn một hai cuốc thì nên dừng nhận khách đó và tập trung chạy.
Đăng xe tìm hàng
Vào timhangxetai.com đăng thông tin xe. Ghi rõ cách thanh toán mình nhận, ví dụ thu khi giao xong hoặc chuyển khoản trước.
Ghi trước thì lọc được ngay từ cuộc gọi đầu, đỡ mất công chạy rồi mới bàn chuyện tiền.
Bài này có ích thì gửi cho anh em cùng chạy. Bốn việc phòng ở đầu bài đáng làm thành thói quen với mọi khách mới.
Quy định nhắc trong bài tra tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.